Plan wycieczki
Kościół Nawiedzenia NMP w Będkowie

Murowany, późnogotycki kościół p.w. Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny w Będkowie wzniesiony został w 1462 r. z fundacji rodziny Spinków a przebudowywano go m.in. w XVIII stuleciu.
Będkowska świątynia jest jednonawową, oszkarpowaną budowlą murowaną z węższym i niższym prezbiterium zamkniętym wielobocznie. Wzniesiono ją z cegły z użyciem tzw. zendrówki. Od zachodu wznosi się smukła kwadratowa wieża zwieńczona barokowym hełmem.
Na specjalną uwagę zasługują profilowane szczyty od strony prezbiterium, wyposażone w spiralnie skręcone kolumienki i zakończone pinaklami oraz dekoracje z cegły glazurowanej o różnych odcieniach kolorystycznych. Wejście główne zamykają późnogotyckie odrzwia, podobne znajdują się pomiędzy prezbiterium i zakrystią.
We wnętrzu kościoła zachował się gotycki łuk tęczowy, natomiast dawne gotyckie sklepienie gwiaździste przetrwało jedynie w kaplicy św. Anny, w prezbiterium i nawie natomiast zostało w czasach baroku zastąpione drewnianym stropem. W kruchcie zachodniej znajduje się późnogotycki portal w formie przeginki, ozdobiony herbami Prus i Pilawa, inny portal prowadzi z prezbiterium do zakrystii. Oba portale pochodzą z 2. poł. XV stulecia.
W świątyni nad innym, zamurowanym ostrołukowym portalem znajduje się tablica fundacyjna rodziny Spinków, ozdobiona herbami Abdank, Prus i Jastrzębiec, a pochodząca z 1462 r.
Obok kościoła stoi drewniana dzwonnica wzniesiona po 1783 r. a całość otacza ogrodzenie z XVIII stulecia.

Zespół pałacowo - parkowy Ostrowskich w Ujeździe

Neogotycki pałac w Ujeździe został wzniesiony w 1812 r. przez Antoniego Ostrowskiego na fundamentach istniejącego tu niegdyś zamku z połowy XV stulecia. Pałac ten przebudowywano w latach 1882 - 86 i 1920 - 22.
Wokół pałacu rozciąga się park krajobrazowy z 1. poł XIX stulecia o powierzchni 14 ha. Na szczególną uwagę zasługują w nim szerokie aleje lipowe i jaworowe, szpaler grabowy, trawniki z drzewami soliterowymi a także skupiska dębów, topoli, brzóz i klonów. Do parku prowadzi murowana brama z 1. poł. XIX stulecia.
Brzegi stawów, wysepek i rzeki Piasecznicy porastają stare olchy. Niektóre okazy białej topoli mają ponad 30 metrów wysokości, do 6.4 m obwodu w pierśnicy i stanowią pomniki przyrody. Od południowej strony pałacu rośnie klęk kanadyjski, od strony północnej - świerki srebrzyste. Nad stawem skrzydłorzech kaukaski z ogromnymi pierzastymi liśćmi i dlugimi zwisającymi owocostanami.

Bunkry w skrzynkach

W lesie niedaleko Skrzynek znajduje się mało znana grupa schronów biernych zbudowanych 1940 r. przez Niemców.
Według jednego z niemieckich opracowań w czterech typowych schronach 102V i sześciu barakach kwatery Askania Mitte III miały zostać zakwaterowane jednostki zabezpieczenia kwatery i sztab roboczy OKH ( Naczelnego Dowództwa Wojsk Lądowych).
Autorzy opracowania Zeidler i Zeigert wspominają, co prawda o budowie jednego betonowego schronu, jednak do dziś mozna tam obejrzeć ruiny czterech schronów wysadzonych już po wojnie. Podobno testowano na nich wyroby z pobliskich zakładów w Niewiadowie. Zresztą lokalizację tych schronów można wiązać właśnie z pobliską fabryką amunicji, stacją przeładunkową w Zaosiu i odległymi o kilkanaście kilometrów składami materiałów wojennych w Regnach. Byłoby to dobre miejsce na rozlokowanie służb kwatermistrzowskich OKH.

Zbiorniki na rzece Gać

Gać to rzeka na Równinie Piotrkowskiej i lewy dopływ Pilicy. Jej długość wynosi 18.2 km a powierzchnia dorzecza 91.1 km2.
Źródła rzeki Gać znajduja się na północ od Tomaszowa Mazowieckiego, w pobliżu wsi Tarnowska Wola, na wysokości 186 m n.p.m. Ujście do Pilicy znajduje się na terenie Spały na wysokości 146 m n.p.m.
Dolina Gaci jest w dolnym wieku wyraźna i dość głęboka, a niemal całemu biegowi rzeki towarzyszą Lasy Spalskie. Przy ujściu znajduje się rezerwat leśny "Spała".



Bunkier w Konewce

Dogodne położenie Spały i mieszczące się tam dowództwo Oberost miały, prawdopodobnie, zasadniczy wpływ na decyzję Naczelnego Dowództwa Wojsk Lądowych (OKH) o utworzeniu tu przez stanowiska dowodzenia dla sztabu grupy armii Środek (Mitte) w przewidywanej wojnie na wschodzie. Miało się ono składać z dwóch bliźniaczych kompleksów schronów: jednego w pobliskiej Konewce, drugiego w Jeleniu (7km na południe od Spały) i służyć zabezpieczeniu przed atakiem lotniczym pociągów specjalnych, pełniących funkcje ruchomych ośrodków dowodzenia oraz ich personelu. Obiektom tym nadano "ogólny kryptonim" Gefechtstand "Anlage Mitte" (Stanowisko dowodzenia "Obszar wschód") w inwestycję prowadziła wyspecjalizowana w budowach obiektów wojskowych firma Askania. Budowę rozpoczęto wiosną wiosną 1940r. Początkowo zatrudnionych tu było ok. 1300 osób, głównie Niemców i Austriaków (Polacy pracowali jedynie przy robotach pomocniczych i transporcie). Później liczba zatrudnionych wzrosła do 3000 ludzi, a wśród pracujących pojawili się Włosi.

Główny obiekt kompleksu w Konewce - żelbetowy bunkier - schron, ma długość 380m oraz przekrój ostrołuku mającego przy podstawie szerokość 15m i wysokość 9m, w którym między betonowymi peronami biegnie tor umożliwiający wjazd całego składu pociągu. Wzdłuż głównego tunelu biegnie korytarz boczny, podzielony drzwiami gazoszczelnymi na ciąg niewielkich pomieszczeń. Obok schronu kolejowego zbudowano zespół schronów technicznych mieszczących kotłownię, urządzenia wentylacyjne i siłownię elektryczną. Obiekty te łączyły ze schronem kolejowym trzy podziemne kanały techniczne. W skład kompleksu wchodziły również schrony mieszczące: stację pomp i uzdatniania wody, zbiornik i chłodnicę wody technologicznej. Ukończone obiekty zamaskowano przed możliwością wykrycia z powietrza, montując na stropach drewniane, kryte papą dachy, a na schronie kolejowym umocowano siatki maskujące i atrapy drzew. Teren wokół otoczono dwoma rzędami płotu z siatki i drutu kolczastego i prawdopodobnie polami minowymi.

Schrony jednak nigdy nie zostały wykorzystane zgodnie z ich pierwotnym przeznaczeniem. Atakiem na Związek Radziecki 22 czerwca 1941r. Pod koniec 1943r. Na polecenie Ministra Gospodarki Rzeszy Alberta Speera, ważne dla produkcji wojskowej zakłady zaczęto przenosić w miejsca zapewniające ochronę przed atakiem alianckiego lotnictwa. Wg niemieckiego plany dyslokacji obiektów przemysłowych figurują tam: obiekty w Jeleniu jako Reichbahntunnel Tomaczew kryptonim "Goldamsel" oraz w Konewce Tunnel Tomaczew-Konewka kryptonim "Huhn". Wówczas pojawiają się pierwsze informacje o wjeżdżających do schronów pociągach towarowych liczących ponad 30 wagonów. Jednak wykorzystanie schronów do celów przemysłowych dotyczy dopiero 1944r., gdy w Jeleniu i Konewce utworzono filię tomaszowskich zakładów Daimler-Benz. Mieściły się tam magazyny i warsztaty gdzie demontowano uszkodzone silniki przywożone z frontu, odzyskiwano z nich części i remontowano podzespoły. Prace wykonywali robotnicy przymusowi z okolic Tomaszowa oraz jeńcy rosyjscy. W okolicy krążyły opowieści o produkcji w schronach i ich podziemiach (do dziś poszukiwanych, choć wątpliwe czy w ogóle istnieją) tajnych broni, rakiet, amunicji, benzyny syntetycznej. W październiku 1944r. Całe wyposażenie zdemontowano i wywieziono w nieznanym kierunku wraz z częścią załogi. Po wojnie obiekty do celów magazynowych używane były przez wojsko i firmy państwowe (Centrala Rybna - Jeleń). Kilka krotne próby penetracji obiektów mające na celu ustalenie, czy istnieją podziemne kondygnacje pod schronami i pomieszczenia w zabetonowanej części bocznego korytarza w Jeleniu nie doprowadziły dotąd do ich odnalezienia.

Fotki
Simi - 130 fotek
gOsc - 66 fotek